Je lichaam weet meer dan jij

Gisteren met toenemende verbazing de uitzending op Canvas (Belgische TV)  zitten kijken. Het ging over e-nummers in ons voedsel. Met name over zoetstoffen. En wat mij dan uit een biologische perspectief weer frappeert is dat we onze eigen lichaam niet goed in kaart brengen, en ozne eigen reacties niet gewaarworden. Het blijkt namelijk dat ons lichaam als het ware niet alleen de suiker/zoetigheid proeft, maar daar ook een verwachting van calorieen aan verbindt. De grap van zoetstoffen is dat zij de zoetigheid wel waarmaken, maar de calorieen niet. Het gevolg is na het eten van zoetstoffen, ons lichaam hunkert naar de calorieen.

Je kunt dus beter echte suiker nemen en dan met mate, dan overal zoetstoffen voor in de plaats nemen. De lichamelijke reactie op zoetstoffen is dat het bevredigende gevoel van calorieeen niet optreedt en mensen dus MEER gaan eten.

http://programmas.canvas.be/e-numbers-an-edible-adventure/e-numbers-an-edible-adventure-%e2%80%93-afl-3-emulgatoren/

Ik zou zeggen; probeer het eens uit

id Kennis

 

Population mixing

Naar aanleiding van de toename van het aantal leukemie gevallen in de buurt van kerncentrales, is ontdekt dat ook bij mensen nog steeds sprake is van de gevaren van population mixing. Hoewel de resultaten van Professor Coebergh niet helemaal uitsluitend zijn, is de voorliggende verklaring in die zin opvallend, dat het aantal gevallen van leukemie bij kinderen in niet geïsoleerde populaties binnen normaal valt. Zoals bijvoorbeeld in de buurt van Borsele.

Het blijkt dat nieuw te bouwen kerncentrales tussen voorheen geïsoleerd levende groepen mensen, zoals bijvoorbeeld Sheffield, een verhoogde kans op leukemie geven bij kinderen. Coebergh verklaart dit als volgt; bouwers/werkers/ontwerpers en medewerkers van de kerncentrale brengen een hele reeks bacteriën en virussen bij de geïsoleerd levende populatie mensen in. Daardoor slaan de immuunsystemen van deze mensen ‘aan’ om de nieuwe ziektekiemen te verwijderen en te weren. In feite gaat een mechanisme in werking dat de geïsoleerde groep immuun moet gaan maken voor de nieuwe virale en bacteriele bedreigingen. Bij kinderen in het bijzonder kan het immuunsysteem daarbij over de toeren reiken. Dat betkent o.a. dat de witte bloedcellen te snel gaan delen, met het akelige gevolg van allerlei ongewenste mutaties in de bloedstructuur.  Deze kunnen dan aan de basis van bloedkanker, hetgeen leukemie is, liggen.

Op zich is dit natuurlijk verschrikkelijk voor individuele kinderen en hun ouders.

Vanuit een biologisch standpunt blijkt echter, dat mensen net zo gevoelig zijn voor ‘vreemde invloeden’ als andere levende organismen. Ook wij kunnen niet ontkomen aan onze biologie. In de literatuur zijn vele casussen beschreven over de lange en korte termijn effecten van verstoring van het biologisch evenwicht. De inbreng van andere soorten in geisoleerde populaties heeft (onvoorspelbare en onvoorziene) gevolgen voor die geisoleerde populatie. En soms zijn die gevolgen dodelijk, of lieden zij tot ongewenste mutaties in aantallen en kwaliteit van de individuen. 

Daarbij maakt het, getuige het onderzoek van Coebergh, dus niet uit of het ingebrachte kweekvissen betreft in een ‘wild’ meer (Thijs Goldschmidt over het meer in Tanzania). Of uitheemse vogels in Nederland (de zich wild verspreidende populatie van Nijlganzen). Of de eerste ziekteverwekkende invloed van het toerisme op de voorheen geïsoleerde bevolking van Griekse eilanden.

Biologische veranderingen hebben grote en onvoorspelbare consequenties. In dit geval hebben ‘vreemdelingen’ een aantal virussen in de gemeenschap in gebracht, en dat heeft helaas geleid tot verhoging van het aantal gevallen van kinderleukemie. We zijn als mensen, een soort tussen vele soorten, en ook wij kunnen niet ontkomen aan biologische mechanismen. Luister naar het verslag van Menno Bentveld in het radioprogramma ‘de Gids’. Of google even op Coebergh.

Probleemoplossend vermogen

Het is hot hot hot! Er zijn vele grote problemen op dit moment die vragen om een oplossing. Bij ons allen wordt geappelleerd aan ons oplossende vermogen. Niet in de laatste plaats dat van politici en beleidsmakers. Einstein zei het al: ‘Een probleem laat zich niet oplossen in het kader waarin het is ontstaan.’ We zullen dus om te beginnen een nieuw kader moeten aanboren. Maar hoe je dat?

Ik zou zeggen; maak gebruik van je biologie! Inmiddels is meermaals aangetoond dat emoties een grote (en positieve) invloed hebben op denken. Wanneer je emotioneel geraakt wordt, helpen je hersenen je als het ware om een oplossing te zoeken buiten de bestaande denkkaders. Je kunt dit creativiteit noemen. Voorwaarde is wel dat je geraakt wordt. Dat je iets voelt. Je moet dus een zekere woede, of boosheid, of een gevoel van onrechtvaardigheid ervaren om dit denkproces in gang te zetten. De zakelijke en cijfermatige manier waarop naar problemen gekeken wordt, zonder enige emoties, heeft als nadeel dat je binnen hetzelfde denkkader blijft. Je loopt als het ware rondjes om de kerk. Je denkt langs de betreden paden van je brein. Je maakt gebruik van dezelfde variabelen. En je houdt vast aan de functionaliteiten en relaties die je brein tussen deze variabelen heeft gelegd.

Wanneer je ‘emotioneel geraakt’ wordt, worden je hersenen als het ware overspoeld door deze emoties, ook op moleculiar en neurologisch gebied, waardoor de betreden paden naar de achtergrond verdwijnen, en nieuwe mogelijkheden zich openbaren (emergentie). En dat is maar goed ook. Want hoewel we ons daar nauwelijks nog een voorstelling van kunnen maken, is dit biologisch mechanisme voor ‘wilde’ dieren van belang bij overleven. Overleven treedt namelijk bijna altijd in werking in het geval zich een situatie voordoet die nieuw is, en waar bestaande oplossingen niet (meer) werken. De natuur heeft organismen dus prachtig uitgerust met een zichzelf genererend oplossend vermogen. Ook wij mensen beschikken daar ook over. (Zie de biologische continuiteit van de Waal.)

We hebben onszelf alleen een zogenaamde zakelijke en rationele manier van denken aangeleerd, die haaks staat op dit oude evolutionaire mechanisme. Huilende politici zijn beklagenswaardig, en emotionele vrouwen nemen we niet serieus. Maar je emotioneel laten raken, boos worden, teleurgesteld zijn, onrecht voelen, kan wel degelijk, ook in deze zakelijke maatschappij, een aanzet zijn naar nieuwe oplossingen.

id Kennis

Fjodor Dostojevski nog eens opengeslagen

De Westerse maatschappij was nog niet zolang geleden (ook) een schaamtecultuur. Uitdrukkingen als; je vuile was niet buiten hangen, doe maar gewoon das gek genoeg, en je niet beter voordoen dan je bent, raken daaraan. Je schaamde je voor je armoede, of juist voor je rijkdom. Je schaamde je voor gedrag dat indruiste tegen de heersende mores, of het schaamrood steeg je naar de kaken als je afwijkende meningen had. Ik merk dat ik zelf nog altijd een product ben van deze schaamtecultuur. 

Maar enkele tientallen jaren geleden is er ineens een omslag gekomen. Bijna ongemerkt zijn we overgegaan naar een schuldcultuur. Iemand had of kreeg de ‘aap’. Iemand moest boeten voor zijn gedrag. Iemand had of kreeg de schuld van en voor mijn ongenoegen of ongeluk. En er moesten koppen rollen.

Let wel, ik pleit niet voor teruggang naar de schaamtecultuur. Daar zijn vele mensen op vele manieren de dupe van geworden. Maar wat mij nu opvalt is dat de schuldcultuur niet consequent wordt doorgezet. Er wordt weliswaar onmiddellijk naar een schuldige gezocht, en iedereen heeft het wijzende vingertje al omhoog, zonder gefundeerde kennis van zaken. Of het nu de ‘ramp’ met Chemiepack betreft, of het preventief uitsluiten van mogelijke claims in de gezondheidzorg. Barbertje moet hangen. Ongemerkt hebben we de Amerikaanse claimcultuur binnen laten dringen. Echter naar mijn mening zonder door te zetten. We wijzen weliswaar een schuldige aan, maar deze komt er met een ‘sorry’ van af. Hij/zij hoeft zijn onrechtmatig verkregen geld niet in te leveren. Hij/zij krijgt een ‘bonus’ voor slecht gedrag. Hij/zij vindt binnen het netwerk een nieuwe baan met bijbehorende emolumenten. In het jargon noemen we dat perverse prikkels.

Op een of andere manier hebben de relikwieën van de schaamtecultuur geincorporeerd in de schuldcultuur.  Maar bij schaamte hoort vergeving, en bij schuld hoort boete. De reden dat ik dit bespreek in het weblog van id Kennis is dat naar mijn mening met twee mate wordt gemeten in de schuldcultuur. De bijstandsgerechtigde moet bloeden voor een zwart verdiend tientje. En de graaiende verzekeraar/directeur/bankier krijgt geld en een betere baan toe. Sociale schaamte is helemaal uit het discours verdwenen. Sterker nog; de eerste is een oplichter en de tweede een jofele peer die gewiekst gebruik gemaakt heeft van het ‘survival of the fittest’.  Terwijl beiden met hun mogelijkheden gebruik maken van de omgeving. Ook biologie.

Ons psychologisch immuunsysteem

Dan Gilbert legt in dit filmpje uit dat grote ‘life events’ niet altijd de grote impact op mensen hebben die we denken. Doe de ‘pop quiz’ zelf maar mee. Na verloop van tijd treedt een mechanisme in werking dat de ‘bright site of life’ voorrang geeft op de vervelende en soms zelfs levensbedreigende ervaringen.

Hij kan het zelf erg grappig en goed uitleggen. Dus neem even de tijd en luister naar Dan Gilbert en zijn ideeën over geluk.

In feite doet ons brein van nature aan wat we ook wel noemen ‘positieve herfrasering’. Dat het niet altijd en bij iedereen werkt, moge duidelijk zijn. En dat roept de onderstaande vragen op:

‘Wat bepaalt of de machine werkt of niet?’

‘Kunnen we meten waarom het niet werkt?’

‘En wat kunnen wij professionals doen om deze machine aan de gang te krijgen, in geval van depressies bijvoorbeeld?’

Boeiende vragen.

ik maak mij op voor de tigste feministische golf

Nou hang ik vaak totaal andere standpunten aan dan gangbaar. Degene die dat leuk vinden, noemen mij creatief en eigenwijs. Anderen hangen daar termen aan als arrogant en zelfingenomen tot aan onrealistisch en onaangepast. Maar mijn stelling is dat er pas sprake is van emancipatie als afwijkende gedachtengangen, culturen en denkwijzen een weerspiegeling vinden in maatschappelijke organisaties en in beleid en politiek.

Een goed voorbeeld van emancipatie is dat de belangen en leefwerelden van ‘arbeiders’ vanaf de twintigste eeuw, hun weerslag hebben gevonden in vakbonden, politieke partijen en veranderingen in het arbeids- en ontslagrecht. Hun wereld is bekend geworden en heeft zijn weerslag in en op het denken over werk beinvloed.

De emancipatie van de vrouw is wat mij betreft nog niet voltooid.  Ik maak mij op voor een nieuwe feministische golf. Mannen zijn hormonaal, biologisch, fysiologisch gewoon anders dan vrouwen en dat heeft gevolgen voor denken en gedrag. Ofwel vrouwen zijn gewoon hormonaal, biologisch en fysiologisch anders dan mannen en dat heeft invloed op hun denken en gedrag.

Vrouwenhersenen zitten anders in elkaar dan mannenhersenen. En zoals aandoeningen van de hersenen invloed hebben op gedrag en het maken van afwegingen. Zo gedragen vrouwen met hun hersenen zich nu eenmaal anders dan mannen en maken zij andere afwegingen. De vrouwenbeweging heeft zich hard gemaakt om op dit gebied te streven naar gelijke rechten voor vrouwen. En ik rust op de stevige schouders van mijn voorgangsters, want ik kan nu stemmen en er kan op mij gestemd worden. Ik kan een lening bij de bank afsluiten en een eigen bedrijf beginnen. Ik kan bepalen hoeveel kinderen ik heb en scheiden als het huwelijk me niet meer bevalt. Ik ben niet meer handelingsonbekwaam. Een juridisch belangrijke verworvenheid.

Maar echte emancipatie zit volgens mij in de afspiegeling van denkwijzen, denktrants en gedragingen in de maatschappij. Nu zie ik toch vooral vrouwen die zich proberen aan te passen aan de mannelijk denktrant en daar inderdaad succes mee hebben. Ik pleit er voor dat de vrouwelijke, wellicht enigzins afwijkende, manier van kijken naar de wereld en dingen kan doordringen in bedrijven en organisaties. Wij vrouwen zijn inderdaad meer emotioneel, maar daarmee niet dommer. Als ik voor mijzelf spreek dan weet ik dat wanneer ik geraakt word, ik beter ga denken, en vlugger ook. De emotie spreekt als het ware mijn creativiteit aan. Wij vrouwen zijn onderhevig aan hormonen, die wisselen met de dag, maar ze bieden daarmee ruimte en mogelijkheid voor snelle aanpassingen en andere waarnemingen. Wij vrouwen hebben anderen prioriteiten als we beslissingen nemen. Niet zelden worden die prioriteiten ingegeven door betrokkenheid op en met anderen. En daaruit volgen dan totaal andere besluiten.

Wanneer de biologie van vrouwen geinfiltreerd is in organisaties en beleid, dan pas is de emancipatie voltooid. Mouwen opstropen dus dames! id Biomodel

de illusie van voorspelbaar en voorzienbaar

Zoals ik er tegen aan kijk, zijn we in onze maatschappij de afgelopen zestig jaar bezig geweest (en nog) om de omgeving stabiel, voorspelbaar en herhaalbaar te maken. En we leven voor een groot deel in de illusie dat we dat voor elkaar hebben. O.a. in de vorm van de zogenaamde verzorging van de wieg tot het graf. Maar een ander voorbeeld is de obsessie met veiligheid. De laatste decennia van deze zestig jaar zijn we druk geweest met het maakbaar maken van aangepaste mensen aan de vermeend stabiele omgeving. Beide strevingen (aannames) stroken niet met de biologische principes en patronen.

Ten eerste is onze omgeving (op wereldschaal) niet stabiel en bovendien beïnvloeden organismen (waaronder mensen) de omgeving, feitelijk al door hun bestaan. O.a. in de vorm van hun metabolisme (ademhaling en spijsvertering) en hun gedrag. Onder metabolisme van mensen versta ik dan gemakshalve ook maar even de ‘verteringscycli’ op basis van cultuur en techniek. Het eerste biologische patroon stelt dat er altijd beweging en verandering is. Juist vanwege de wisselwerking tussen organismen en hun omgeving.

Ten tweede is het aanpasbaar maken van individuen in strijd is met het tweede patroon van de biologie; namelijk variatie en diversiteit. Er zijn geen twee dezelfde organismen. Zelfs niet in geval van bacterien en virussen. Ook al hebben zij ogenschijnlijk hetzelfde DNA, zij bewegen zich in een omgeving die niet stabiel is en passen zich daaraan wel of niet aan. In feite heeft zelfs een bacterie een ‘persoonlijk levensverhaal’. (Vrij naar Harry Kunneman.)

De emergentie, vooruitgang, doorgifte van het leven (en de cultuur), zit in individuen en hun levensverhaal. Ik noem even Steve Jobs, omdat iedereen hem kent.

Wanneer mensen mij dus vragen ‘Wat doe je nu precies in je trainingen en workshops?’ Dan kan ik slechts antwoorden dat ik in de basis een lans probeer te breken voor het accepteren van doorlopende, zelden volledig te bevatten, maatschappelijke en organisatorische veranderingen aan de ene kant. En te leren omgaan met het feit dat organismen (lees mensen) elk hun zeer individuele manier hebben om met deze veranderingen om te gaan, omdat ze allemaal verschillen. En die verschillen zijn zowel biologisch als psychologisch. Ik pleit er voor deze individuele aanpassingen niet als belemmering op te vatten, maar als uitdaging en insteek naar vernieuwing en behoud. Maak gebruik van ‘onaangepaste’ mensen. Je zult er wel bij varen.

biologische patronen